zi-zo-fa

چکیده       Abstract

·  مقدمه        Interoduction

لیپیدها بیوملکولهایی هستند که در تمامی سلول ها یافت می شوند و دارای حلالیت بسیار کمی در آب هستند ولی در حلال های آلی مانند اتر، کلروفورم، بنزن و... به خوبی حل می شوند. این ترکیبات علاوه بر اینکه ذخیره انرژی بشمار می روند درساختمان غشاهای سلولی نیز به کار رفته و تجمع آنها در زیر پوست، لایه محافظتی ای را در مقابل حرارت و ضربه بوجود می آورد.

لیپید ها را می توان به صورت زیر به دسته های مختلف تقسیم بندی کرد:

1-   اسید های چرب

2-   چربی های خنثی ( گلیسریدها یا آسیل گلیسرول ها )

3-   موم ها

4-   فسفو لیپید ها ( فسفو گلیسریدها یا فسفاتید ها )

5-   اسفنگولیپیدها

6-   استروییدها

7-   گلایکولیپیدها

8-   لیپوپروتیین ها

9-   گلیسیریل اترها

10-  ترپن ها

-اسیدهای چرب:

این دسته از لیپیدها ساختمان اسید مونوکربوکسیلیک دارند و دارای تعداد اتم کربن معمولا زوج ( 4 تا 30 ) در یک زنجیره خطی هستند. اسید های چرب می توانند به صورت اشباع و غیر اشباع ( دارای پیوند دوگانه) باشند.

2- چربی های خنثی:

این دسته از لیپیدها تری آسیل گلیسرول دارند و تری گلیسیرید هم نامیده میشوند. این لیپیدها در نتیجه استرفیکاسیون یک ملکول گلیسرول با سه ملکول اسید چرب به وجود می آیند. طول زنجیره هیدروکربنی اسیدهای چرب می تواند متفاوت بوده و دارای پیوند دو گانه نیز باشند.

3- موم ها:

موم ها به صورت پوششی محافظت کننده بر روی میوه جات و برگ گیاهان و نیز روی مو و پوست جانوران ایفای نقش می کنند. موم ها، استر های اسید چرب اشباع و یا غیر اشباع بلند زنجیر با الکل های نوع اول بلند زنجیر می باشند. ریشه اسید های چرب شرکت کننده در ساختمان موم ها می تواند بین 17 تا 30 اتم کربن داشته باشد.

4- فسفو لیپیدها:

ساختمان شیمیایی این ترکیبات عبارت است از یک مولکول گلیسرول که 2 اسید چرب در موقعیت 1 و 2 آن استریفیه شده و به موقعیت 3 آن نیز یک گروه فسفات متصل شده و یک الکل قطبی مثل کولین یا اتانول آمین نیز به گروه فسفات متصل شده است. گلیسرول استریفیه شده به همراه گروه فسفات، فسفاتیدات نامیده می شود.

5- اسفنگو لیپیدها

اسفنگو لیپیدها دومین دسته بزرگ لیپیدهای غشایی را تشکیل می دهند و مانند فسفو لیپیذها دارای یک سر قطبی و دو دنباله غیر قطبی هستند ولی بر خلاف فسفو لیپید ها دارای گلیسرول نیستند. اسفنگولیپیدها از سه جز ساختمانی تشکیل شده اند که عبارتند از: یک مولکول اسید چرب بلند زنجیر، یک مولکول اسفنگوزین یا مشتقات آن و یک سر الکلی قطبی. سه دسته اصلی اسفنگولیپیدها عبارتند از: اسفنگومیلین ها، گانگلیوزیدها، سربروزیدها.

6- استروییدها:

این گروه از چربی ها از مشتقات پرهیدروسیکلوپنتانوفنانترن محسوب می شوند. همه استروییدها دارای ساختمان چهار حلقه ای هستند. و از معروف ترین آنها می توان کلسترول، اسیدهای صفراوی و هورمون های جنسی را نام برد.

7- گلایکولیپیدها:

این ترکیبات مشتقات دوگانه دوست کمپلکس کربوهیدرات-گلیسرید هستند ولی دارای گروه فسفات نیستند.

8-لیپوپروتیین ها:

این ترکیبات کمپلکس هایی از لیپید و پروتیین هستند که به 2 دسته لیپوپروتیین های غشایی و لیپوپروتیین های ناقل تقسیم می شوند. از انواع لیپو پروتیین های ناقل می توان شیلو میکرون ها،VLDLT،LDL و HDL را نام برد.

9- گلیسریل اترها:

این دسته از لیپیدها از یک مولکول گلیسرول تشکیل شده اند که در موقعیت 1 آن یک الکیل اتر اشباع یا غیر اشباع، در موقعیت 2 آن یک ریشه آسیل و در موقعیت 3 آن نیز یک ریشه آسیل دیگر یا یک گروه فسفوریل کولین قرار گرفته است.

10- ترپن ها:

این لیپیدها از واحدهای پنج کربنی تکرار شونده ای به نام ایزوپرن Isoprene)) یا ایزوپرینویید (Isopernoid) با ساختمان شیمیایی 2- متیل-1و3 بوتادی ان تشکیل شده اند.

·  مواد و روش     Method & Material

جدول 1:

جدول 2:

جدول 3:

·  نتایج          Result

آزمایش1: حلالیت_ ترکیب روغن با آب حل نشدنی است و اسید چرب در ترکیباتی مانند اتر، کلروفوم، اتانول و بنزن کامل حل می شود. ترکیب الکل با روغن کامل حل می شود و تشکیل میسل نمی دهد ولی افزایش دما در الکل باعث افزایش انحلال پذیری می شود در صورتی که آب با روغن میسل تشکیل میدهد. (ترکیب فسفو لیپید با آب ایجاد لیپوزم می نماید)

آزمایش2: امولسیون_ ترکیب روغن با آب ایجاد یک امولسیون پایدار می کند که اگر یک پایدار کننده مانند NaOH به آن اضافه شود پایدار می شود که صابونی شدن شروع می شود.

آزمایش3: اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع_ یکی از راه های شناسایی اسید های چرب اشباع از غیر اشباع اضافه کردن Kmno4 می باشد. Kmno4 ارغوانی اسید چرب غیر اشباع را به اپوکسید تبدیل می کند و دبعد تبدیل به ترکیبی بی رنگ می شود که نشان می دهد ترکیب ما اسید چرب غیر اشباع بوده است.

·  بحث      Diss cusstion

5/2 میلی لیتر از روغن زیتون را همراه با 5/2 میلی لیتر آب مقطر مخلوط کرده و امولسیون ناپایدار را مشاهده نمایید.

برای مشاهده امولسیون پایدار در یک لوله آزمایش 20 قطره آب و 6 قطره روغن مایع را به شدت تکان داده تا دو لایه مشاهده شود، روغن به صورت ذرات پراکنده در آب پخش می شود. اگر لوله را چند لحظه به حال خود رها کنید، ذرات پراکنده به همیوسته و فاز جداگانه ای را در سطح آب تشکیل می دهند. حالت فوق را امولسیون ناپایدار می گویند.

حال به لوله و مخلوط 5-7 قطره سود 2-3 قطره نرمال اضافه کرده و هم میزنیم تا امولسیون حاصل شده را مشاهده نمایید. محلول شیری رنگ خواهد شد. باافزودن سود، امولسیون پایدار بوجود آمده و در لوله صابون تشکیل می شود.

منابع

·  بیوشیمی آزمایشگاهی (دکتر سید محمد حسین میر مومنی- دکتر سیروس قبادی)

·  روش های آزمایشگاهی بیوشیمی (پرویز پناهی)